จาก “ตรรกะวิบัติ” สู่ “พื้นที่ปลอดภัย”: บทสนทนาว่าด้วยการยุบหรือปฏิรูป กอ.รมน. ในบริบทชายแดนใต้

เรียบเรียงโดย: อุสตาซอับดุชชะกูรฺ บินชาฟิอีย์ (อับดุลสุโก ดินอะ)

     ท่ามกลางกระแสการเมืองไทย การถกเถียงเรื่อง “ยุบหรือไม่ยุบ กอ.รมน.” ไม่ได้เป็นเพียงการถกเถียงเรื่องงบประมาณหรือโครงสร้างอำนาจ แต่มันคือการปะทะกันระหว่าง “ความกลัว” กับ “หลักการ” โดยเฉพาะในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งประเด็นนี้ส่งผลกระทบโดยตรงต่อชีวิตและความหวังเรื่องสันติภาพ

1. นิยามและสถานการณ์: ความขัดแย้งของสองตรรกะ

การถกเถียงในปัจจุบันเผชิญกับทางตันเมื่อคู่ขัดแย้งใช้ชุดความคิดที่ต่างกันอย่างสุดขั้ว

• ตรรกะวิบัติ (Logical Fallacy): ฝ่ายที่คัดค้านการยุบมักใช้การสร้างความกลัว (Fear Appeal) เช่น การอ้างเรื่องความมั่นคงของรัฐ หรือการโจมตีตัวบุคคล (Ad Hominem) ว่าผู้เสนอคือฝ่ายตรงข้ามรัฐ สิ่งนี้ทำให้ประเด็นเรื่อง “ประสิทธิภาพ” กลายเป็นเรื่อง “ความรักชาติ”
• ตรรกะทางวิชาการ (Academic Logic): ฝ่ายที่เสนอให้ยุบหรือปฏิรูป (อาทิ นักวิชาการในพื้นที่) มุ่งเน้นไปที่ข้อมูลเชิงประจักษ์ อาทิ ปัญหาความซ้ำซ้อนของภารกิจกับ ศอ.บต. และกระทรวงอื่น ๆ การตั้งคำถามต่อประสิทธิภาพการใช้งบประมาณกว่า 5.74 พันล้านบาทในปี 2570 และการวิพากษ์บทบาทของทหารที่ครอบงำกลไกพลเรือน

2. ปัญหาและความท้าทาย: เมื่อสันติภาพถูกขัดขวางด้วยงบประมาณ

      ปัญหาใหญ่ที่สุดที่พบในวงสนทนาระหว่างเครือข่ายภาคประชาสังคม (พุทธ-มุสลิม) ณ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ คือ “วาทกรรมความรักชาติแบบไร้ตรรกะ” ที่ปิดกั้นการตรวจสอบ

      การคงอยู่ของ กอ.รมน. โดยปราศจากตัวชี้วัดที่ชัดเจน ทำให้ทรัพยากรมหาศาลถูกใช้ไปกับงบความมั่นคง แทนที่จะเป็นการลงทุนในสวัสดิการสังคม การศึกษา หรือการสร้างอาชีพ ซึ่งเป็นรากฐานที่แท้จริงของความสงบสุข

3. ทางออก: ปฏิรูปด้วย “พื้นที่ปลอดภัย” (Safe Space)

       การผลักดันเรื่องนี้ให้เกิดผลสัมฤทธิ์ ไม่ใช่การทำลาย แต่คือการปรับโครงสร้างเพื่อ “ประโยชน์สูงสุดของประชาชน” (Social Return on Investment) ดังนี้

• เปลี่ยนสู่ KPI แห่งสันติภาพ: เลิกวัดผลด้วยจำนวนกิจกรรมหรืองบประมาณ แต่เปลี่ยนเป็น “ดัชนีความเชื่อมั่นของประชาชน” (Public Trust Index) และการลดลงของเหตุการณ์ความรุนแรงที่เป็นรูปธรรม
• บูรณาการแบบเอกภาพ: ยุบความซ้ำซ้อน ถ่ายโอนงานมวลชนและยาเสพติดให้หน่วยงานพลเรือน และเปิดเผยรายการจ่ายงบประมาณ 92% ผ่านระบบดิจิทัลเพื่อให้ประชาชนร่วมตรวจสอบ (Transparency Metric)
• สร้างพื้นที่ปลอดภัยออนไลน์และออฟไลน์: พัฒนา Platform การถกเถียงเชิงข้อมูล โดยใช้กลไกทางวิชาการเป็นคนกลาง ลดอคติ และนำข้อมูลสถิติของทุกฝ่ายมาวางบนโต๊ะเพื่อวิเคราะห์ร่วมกัน
• การศึกษาเพื่อสันติภาพ (Education for Peace): ปรับหลักสูตรตั้งแต่ระดับปฐมวัยถึงมัธยมให้เป็น “พหุวัฒนธรรมศึกษา” และ “ทักษะรู้เท่าทันสื่อ” เพื่อให้เยาวชนแยกแยะตรรกะวิบัติจากการโฆษณาชวนเชื่อได้

บทสรุป

      การยุบหรือปฏิรูป กอ.รมน. ไม่ใช่เรื่องของการแพ้หรือชนะ แต่มันคือการทดสอบว่าสังคมไทยพร้อมที่จะเดินหน้าสู่สันติภาพที่ยั่งยืนผ่านการมีส่วนร่วมหรือไม่

      หากเราเปลี่ยน “งบประมาณความมั่นคง” ให้กลายเป็น “งบประมาณแห่งโอกาส” ให้กับคนในชายแดนใต้ได้ การใช้มาตรการทางทหารก็จะลดลงโดยธรรมชาติ

      ถึงเวลาแล้วที่เราต้องเปลี่ยนจาก “สนามรบทางวาทกรรม” มาเป็น “สนามการเรียนรู้เชิงรุก” ที่ทุกภาคส่วนร่วมกันสร้างสรรค์คำตอบ เพื่อให้คนในพื้นที่ได้มีชีวิตอยู่ในดินแดนที่สงบสุขและมีความภูมิใจในอัตลักษณ์ของตนเองอย่างแท้จริง