มุสลิมไทยและชายแดนใต้สูญเสียผู้ทรงคุณค่าด้านการศึกษาโลกอิสลามร่วมสมัย ผู้ใช้การศึกษาวางรากฐานสันติภาพชายแดนใต้กินได้

อุสตาซอับดุชชะกูรฺ บินชาฟิอีย์ (อับดุลสุโก ดินอะ) รองประธานสภาประชาสังคมชายแดนใต้ / ที่ปรึกษาสมาคมโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามจังหวัดสงขลาและสมาคมสมาพันธ์โรงเรียนเอกชนภาคใต้ :เรียบเรียง

ด้วยพระนามของอัลลอฮฺผู้ทรงเมตตากรุณาปรานีเสมอ ขอความสันติและความจำเริญแด่ศาสนทูตมุฮัมมัด ผู้เจริญรอยตามท่าน และสุขสวัสดีผู้อ่านทุกท่าน

إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ

       จังหวัดปัตตานีและพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ต้องเผชิญกับการสูญเสียครั้งประวัติศาสตร์ เมื่อ ดาโต๊ะนิเดร์ วาบา (เปาะซูเดร์) ผู้ก่อตั้งโรงเรียนสายบุรีอิสลามวิทยา อดีตดาโต๊ะยุติธรรมศาลจังหวัดปัตตานี อดีตสมาชิกวุฒิสภา และอดีตที่ปรึกษาแม่ทัพภาคที่ 4 ได้กลับสู่ความเมตตาของอัลลอฮฺอย่างสงบ ในวันจันทร์ที่ 31 สิงหาคม พ.ศ. 2569 เวลา 14.58 น. ท่ามกลางบรรยากาศแห่งความโศกเศร้า

       การจากไปของปูชนียบุคคลท่านนี้ได้สร้างความอาลัยแก่ศิษยานุศิษย์และประชาชนเป็นวงกว้าง โดยในคืนวันเดียวกัน เวลา 22.00 น. มีผู้คนนับหมื่นชีวิตหลั่งไหลมาร่วมพิธีละหมาดญะนาซะฮฺ ณ มัสยิดโรงเรียนสายบุรีอิสลามวิทยา เพื่อส่งท่านเดินทางกลับสู่ความเมตตาของพระผู้เป็นเจ้าเป็นครั้งสุดท้าย การสูญเสียครั้งนี้จึงนับเป็นการสูญเสียอุละมาอฺร็อบบานีย์ผู้ทรงคุณวุฒิและเป็น “ลมใต้ปีก” อันสำคัญยิ่งของเยาวชนมลายูมุสลิม

      ตลอดชีวิตของท่าน ดาโต๊ะนิเดร์ วาบา ได้ทุ่มเทบทบาทในการขับเคลื่อนสังคมผ่านมิติต่าง ๆ โดยเฉพาะความเชื่อมั่นอันแน่วแน่ที่ว่า “เรียนทางโลกแต่ปราศจากทางธรรมจะประสบความสำเร็จได้อย่างไร” ปรัชญาอันลึกซึ้งนี้ไม่เพียงแต่เป็นคำกล่าวเชื้อเชิญ แต่ยังเป็นหัวใจสำคัญในการขับเคลื่อนวิวัฒนาการสถาบันการศึกษาในชายแดนใต้ ท่ามกลางความท้าทายของระบบการศึกษาจากส่วนกลางที่มักใช้แนวคิดแบบชุดเดียวครอบคลุมทุกพื้นที่ (one size fits all) และข้อจำกัดด้านภาษาของเยาวชนมลายูมุสลิม ท่านได้ลุกขึ้นมาเป็นผู้วางรากฐานและริเริ่มก่อตั้งโรงเรียนสายบุรีอิสลามวิทยา (ปอเนาะชอเเมฮีญา) เพื่อบูรณาการองค์ความรู้ทางศาสนาและศาสตร์สมัยใหม่อย่างสมดุล ตอบโจทย์การพัฒนาเด็กและเยาวชนที่ต้องเรียนรู้ทั้งภาษาไทย มลายู และอาหรับ เพื่อให้สามารถดำเนินชีวิตและสร้างความก้าวหน้าได้ทั้งในโลกนี้และโลกหน้า

มรดกแห่งการต่อยอด: พลิกโฉมการศึกษาท้าทายกรอบความมั่นคง

       จากรากฐานที่มั่นคงซึ่งท่านได้วางไว้ ผู้บริหารรุ่นหลังในพื้นที่ชายแดนใต้ได้นำมาต่อยอดและขยายผลอย่างเป็นรูปธรรม แม้จะต้องเผชิญกับความท้าทายจากข้อจำกัดทางกฎหมายและความมั่นคงของรัฐที่มักมองการศึกษาผ่านเลนส์ความมั่นคงทหาร ปัจจุบันโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามและสถาบันปอเนาะทั่วชายแดนใต้ได้ปรับตัวครั้งใหญ่ด้วยการสร้าง ‘หลักสูตรหลากหลายแต่ยังรักษาอัตลักษณ์’

• ความเป็นเลิศรอบด้าน: มีการเปิดห้องเรียนส่งเสริมความเป็นเลิศทั้งภาษา (อาหรับ, อังกฤษ, มลายู), วิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์, โครงการ Hafiz Science (ท่องจำอัลกุรอานควบคู่เตรียมสอบแพทย์และวิศวะฯ), ตลอดจนการเปิดอะคาเดมีฟุตบอลเพื่อเชื่อมโยงความสนใจของเยาวชนเข้ากับวิถีอิสลามอย่างกลมกลืน จนสามารถผลิตบุคลากรคุณภาพ เช่น ครูและบุคลากรทางการแพทย์ที่เป็นคนในพื้นที่ได้อย่างภาคภูมิ
• การปลดล็อกและการกระจายอำนาจ: ความสำเร็จเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่า หากชุมชนได้รับโอกาสในการบริหารจัดการและออกแบบหลักสูตรด้วยตนเอง โดยหลุดพ้นจากการควบคุมที่มองพื้นที่ด้วยอคติและความหวาดระแวง การศึกษาก็จะไม่ใช่เครื่องมือทางการเมือง แต่จะกลายเป็น ‘สารตั้งต้นสำคัญของการพัฒนาประเทศ’ และรากฐานแห่งสันติภาพที่ยั่งยืน

      ในด้านกระบวนการยุติธรรมและการเมือง ท่านเคยดำรงตำแหน่งดาโต๊ะยุติธรรม สมาชิกวุฒิสภา และที่ปรึกษานายกรัฐมนตรีสมัยพลเอกสุรยุทธ์ จุฬานนท์

      แม่ทัพภาคที่ 4 หลายท่าน ทำหน้าที่เป็นสะพานเชื่อมความเข้าใจอันดีระหว่างรัฐและประชาชน พร้อมทั้งเป็นนักสันติวิธีผู้ยืนหยัดบนหลักการที่ถูกต้องเสมอมา วิสัยทัศน์อันแหลมคมของท่านในการสร้างสันติภาพที่ยั่งยืน ได้รับการตอกย้ำผ่านแนวคิดสำคัญเมื่อครั้งที่ท่านได้กล่าวไว้ ณ บ้านพักโรงเรียนสายบุรีอิสลามวิทยา โดยเน้นย้ำถึงการใช้การศึกษาเป็นเครื่องมือแก้ปัญหาในทุกยุคสมัยเพื่อสร้างภูมิคุ้มกันและโอกาสทางเศรษฐกิจ ควบคู่ไปกับการยืนยันสิทธิและศักดิ์ศรีความเป็นพลเมืองภายใต้คำกล่าวอันทรงพลังว่า “มุสลิมสัญชาติไทย เชื้อสายมลายู เราคือผู้ร่วมปกครองประเทศเหมือนคน 77 จังหวัด” ซึ่งสะท้อนถึงความเท่าเทียมและการยอมรับอัตลักษณ์ร่วมกันของคนในชาติ

      การจากไปของดาโต๊ะนิเดร์ วาบา ไม่เพียงแต่วิ้งวอนให้สังคมสูญเสียผู้นำทางจิตวิญญาณผู้ทรงคุณค่า แต่ยังทิ้งมรดกทางความคิดและรากฐานการศึกษาอันมั่นคงไว้ให้ชนรุ่นหลังได้สานต่อ เพื่อให้สถาบันการศึกษาในพื้นที่ชายแดนใต้ยังคงทำหน้าที่เป็นแหล่งเรียนรู้ตลอดชีวิต เป็นพื้นที่บ่มเพาะปราชญ์และผู้นำชุมชนที่เข้มแข็ง ควบคู่ไปกับการธำรงรักษาอัตลักษณ์และศักดิ์ศรีของความเป็นมนุษย์อย่างยั่งยืน ขออัลลอฮฺ ซุบฮานะฮูวะตะอาลา ทรงโปรดอภัยโทษ ประทานความเมตตา และให้ท่านได้พำนัก ณ สรวงสวรรค์ชั้นฟิรเดาส์ พร้อมทั้งดลบันดาลความอดทนแก่ครอบครัววะบาและประชาคมโรงเรียนสายบุรีอิสลามวิทยาในยามสูญเสียครั้งนี้

บทกลอนรำลึกและขอพรแด่ท่านเปาะซูเดร์

โอ้ปราชญ์ผู้รังสรรค์สันติสุข
ดุจแสงส่องในทุกทุกข์ที่โถมใส่
ฝากหัวใจ วางรากฐาน การศึกษามุสลิมไทย
ให้เติบใหญ่ ด้วยธรรมะ และปัญญา

แด่ดวงวิญญาณท่าน… ที่คืนสู่อัลลอฮฺ
ขอพระองค์ทรงโปรดประทานความเมตตา
ให้สวนสวรรค์ฟิรเดาส์ เป็นที่พำนักล้ำค่า
และประทานความอดทน… แก่ประชาชาติดั่งสายธาร
อามีน ยา ร็อบบัล อาละมีนี้

 110 total views,  7 views today