จากข้อเสนอ “สามพี่น้อง” สถาบันการศึกษาอิสลาม สู่โต๊ะเจรจา: ก้าวสำคัญของการปฏิรูปการศึกษาชายแดนใต้ ลดรอยร้าว ขจัดภาพลบ กระแสการปฏิรูปและพัฒนาการศึกษาในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้กำลังขยับตัวอย่างมีนัยสำคัญ

อุสตาซอับดุชชะกูรฺ บินชาฟิอีย์ (อับดุลสุโก ดินอะ) ที่ปรึกษาสมาคมสมาพันธ์โรงเรียนเอกชนภาคใต้ : เรียบเรียง

ด้วยพระนามของอัลลอฮฺผู้ทรงเมตตากรุณาปรานีเสมอ ขอความสันติและความจำเริญแด่ศาสนทูตมุฮัมมัด ผู้เจริญรอยตามท่าน และสุขสวัสดีผู้อ่านทุกท่าน

      หลังจากที่ “เครือข่ายสามพี่น้อง” ซึ่งเป็นการรวมตัวกันของ 3 เสาหลักทางการศึกษาอิสลามในพื้นที่ ได้แก่ สมาคมสมาพันธ์โรงเรียนเอกชนภาคใต้, มูลนิธิศูนย์ประสานงานตาดีกา (ตาดีกา) จังหวัดชายแดนภาคใต้ และ สมาคมสถาบันปอเนาะจังหวัดชายแดนใต้ ได้ยื่นข้อเสนอต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ เพื่อเรียกร้องให้มีการจัดตั้ง “สภาการศึกษาชายแดนใต้” เมื่อวันที่ 29 เมษายน 2569 ที่กระทรวงศึกษาธิการนั้น (อ่านรายละเอียดใน https://spmcnews.com/?p=58110)

      ข้อเสนอดังกล่าวถือเป็นหัวใจสำคัญในการสร้างกลไกขับเคลื่อนการศึกษาที่สอดคล้องกับวิถีวัฒนธรรม อัตลักษณ์ และการพัฒนามนุษย์อย่างสมดุล โดยเน้นย้ำไปที่การกระจายอำนาจการบริหารจัดการ และการสร้างระบบแนะแนวที่มีประสิทธิภาพ ซึ่งเมื่อวันที่ 29 เมษายน 2569 ที่ผ่านมา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการได้รับปากผ่านสื่อ พร้อมขานรับแนวคิดการตั้ง “บอร์ดหรือสภาพัฒนาการศึกษาชายแดนใต้” เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตและสร้างสันติสุขที่ยั่งยืน

ศอ.บต. ขยับรับลูก: บูรณาการทุกฝ่ายสู่การปฏิบัติจริง

      ล่าสุดเมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม 2569 ความคืบหน้าของข้อเสนอนี้ได้ถูกนำเข้าสู่โต๊ะประชุมระดับปฏิบัติการอย่างเป็นรูปธรรม โดย นายปิยะศิริ วัฒนวรางกูร เลขาธิการศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศอ.บต.) ได้เป็นประธานการประชุมแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ณ ศูนย์ขับเคลื่อนการศึกษาในจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศค.จชต.) อ.หนองจิก จ.ปัตตานี

การประชุมครั้งนี้ถือเป็นการเดินหน้า “ผนึกกำลังทุกฝ่าย” เพื่อตอบรับเสียงสะท้อนจากพื้นที่ โดยมีเป้าหมายหลักคือ:

• สร้างความเข้าใจที่ถูกต้อง ต่อระบบการศึกษาเอกชนสอนศาสนาอิสลาม สถาบันปอเนาะ และโรงเรียนตาดีกา ซึ่งเป็นรากแก้วทางวัฒนธรรมของชุมชน
• ลดความหวาดระแวง ระหว่างหน่วยงานรัฐและสถาบันการศึกษาในพื้นที่
• ขจัดภาพลักษณ์เชิงลบ ที่เคยมองสถาบันเหล่านี้ในแง่ความมั่นคง ให้กลับมาเป็นพื้นที่แห่งการเรียนรู้และการพัฒนาอย่างแท้จริง

ถอดรหัสกลไกขับเคลื่อนในอนาคต

ศอ.บต. ได้เสนอแนวทางผ่าน คณะกรรมการขับเคลื่อนและแก้ไขปัญหาการศึกษาระดับพื้นที่ เพื่อเป็นเวทีกลางในการบูรณาการ และเตรียมแต่งตั้งคณะทำงานร่วมกันจากหลากหลายหน่วยงาน ทั้งฝ่ายบริหาร (ศอ.บต., จังหวัด, สช., ศึกษาธิการส่วนหน้า) และฝ่ายความมั่นคง (ตำรวจภูธรภาค 9, กอ.รมน.ภาค 4 สน.) เพื่อผลักดันให้เกิดบรรยากาศแห่งความเชื่อมั่น

ความท้าทาย: บูรณาการอย่างไรไม่ให้สูญเสียอัตลักษณ์?

      แม้ภาพการร่วมมือกันระหว่าง ศอ.บต. และหน่วยงานต่างๆ จะเป็นสัญญาณที่ดีในการ “ร่วมกันพัฒนา” และ “ปกป้อง” สถาบันการศึกษาจากการถูกมองในแง่ลบ แต่สิ่งสำคัญที่ทุกฝ่ายต้องตระหนักร่วมกันคือ “การรักษาสมดุล” ระหว่างการจัดระเบียบของรัฐกับการรักษาจิตวิญญาณดั้งเดิมของสถาบันปอเนาะและตาดีกา

      การดึงฝ่ายความมั่นคงเข้ามามีส่วนร่วมในคณะทำงาน เป็นอาจดาบสองคมที่ต้องบริหารจัดการด้วยความระมัดระวังอย่างยิ่ง เป้าหมายต้องไม่ใช่การควบคุมหรือสอดส่อง แต่ต้องเป็นการสนับสนุนและสร้าง “เกราะป้องกัน” เพื่อให้สถาบันการศึกษาเหล่านี้สามารถทำหน้าที่บ่มเพาะเยาวชนได้อย่างสบายใจ ปราศจากความหวาดระแวง

บทสรุป

     การขยับตัวจากข้อเสนอ “สามพี่น้อง” ในวันนั้น สู่การจับมือร่วมกันของ ศอ.บต. และภาคส่วนต่างๆ ในวันนี้ คือก้าวแรกที่เปี่ยมด้วยความหวัง หาก “บอร์ดพัฒนาการศึกษาชายแดนใต้” หรือ “สภาการศึกษาชายแดนใต้” สามารถเกิดขึ้นและทำงานได้จริงโดยยึดวิถีวัฒนธรรมของคนในพื้นที่เป็นตัวตั้ง การศึกษาจะไม่เป็นเพียงแค่เรื่องของตำราเรียน แต่จะเป็น “สะพานเชื่อมสันติภาพ” ที่ลดความหวาดระแวง และคืนความภาคภูมิใจให้แก่พี่น้องประชาชนในชายแดนใต้ได้อย่างยั่งยืน

 15,563 total views,  2 views today