อัลอัซฮัร: พลังแห่งความยั่งยืนบนสมดุลระหว่าง “คุณค่า” และ “มูลค่า”

อุสตาซอับดุชชะกูรฺ บินชาฟิอีย์ (อับดุลสุโก ดินอะ)
ด้วยพระนามของอัลลอฮฺผู้ทรงเมตตากรุณาปรานีเสมอ ขอความสันติและความจำเริญแด่ศาสนทูตมุฮัมมัด ผู้เจริญรอยตามท่านและสุขสวัสดีผู้อ่านทุกท่าน

บทนำ: เมื่อรากเหง้าพันปี ขยับตัวรับโลกอนาคต
      ในยุคที่ความสำเร็จถูกวัดด้วยตัวเลขและวัตถุ “มหาวิทยาลัยอัลอัซฮัร” (Al-Azhar University) สถาบันที่ยืนหยัดคู่ประวัติศาสตร์โลกมากว่า 1,000 ปี กำลังสร้างนิยามใหม่ให้กับการพัฒนา ไม่ใช่เพียงในฐานะ “ตักศิลา” แห่งวิชาการศาสนา แต่ในฐานะเข็มทิศที่ชี้ทางรอดให้แก่โลกปัจจุบัน ผ่านการประสาน “คุณค่า” (Value) ทางจิตวิญญาณ เข้ากับ “มูลค่า” (Value/Price) ทางเศรษฐกิจและสังคมอย่างลงตัว นี่คือโอกาสสำคัญของมุสลิมไทยในยุคเศรษฐกิจดิจิทัลและสังคมพหุวัฒนธรรม

3 เสาหลัก: โมเดลการพัฒนาเชิงบูรณาการตามแนวทางอัซฮัร
อัลอัซฮัรไม่ได้สอนให้เราละทิ้งโลก แต่สอนให้เรา “จัดการโลก” อย่างมีสติผ่านหลักการสำคัญ:

• การปฏิรูปวาทกรรมศาสนา (Tajdid): นำหลักการที่เป็นอมตะมาแก้โจทย์ปัจจุบัน ทั้งเรื่องความเหลื่อมล้ำ สิทธิมนุษยชน และวิกฤตสิ่งแวดล้อม
• มูอาดาละห์ (Mu‘adalah): การทลายกำแพงระหว่างโลกวิชาการศาสนาและสายสามัญ เพราะ “ความรู้ทางโลกคือส่วนขยายของความศรัทธา”
• วะสะฏียะฮ์ (Wasatiyyah): การตอกย้ำทางสายกลางผ่านศูนย์ต่อต้านแนวคิดสุดโต่ง (Observatory) เพื่อสร้างสันติภาพที่ยั่งยืนในระดับสากล

พลิกโฉมมุสลิมไทย: จาก “ทุนทางสังคม” สู่ “นวัตกรรมฮาลาล”
ความเข้าใจคลาดเคลื่อนในอดีตมักแยก “ผลบุญ” ออกจาก “รายได้” แต่อัลอัซฮัรกำลังพิสูจน์ว่าทั้งสองสิ่งคือเนื้อเดียวกัน:

• มิติของคุณค่า (Social Capital): การรักษาอัตลักษณ์และศีลธรรมคือต้นทุนที่แข็งแกร่งในการสร้างความเชื่อมั่น (Trust) ในระบบธุรกิจ
• มิติของมูลค่า (Economic Innovation): การนำทักษะภาษาอาหรับและวิชาการสมัยใหม่ไปเปิดประตูสู่ “เศรษฐกิจฮาลาล” และตลาดแรงงานระดับสูงในตะวันออกกลาง

Strategy Spotlight: การที่สำนักจุฬาราชมนตรีผลักดัน “ศูนย์ภาษาอาหรับอัลอัซฮัรในประเทศไทย” คือยุทธศาสตร์ที่แหลมคม เพราะเป็นการลด “ต้นทุนเวลา” ของเยาวชน และเพิ่ม “มูลค่าแรงงาน” ด้วยมาตรฐานระดับโลกถึงในบ้านเรา

ก้าวใหม่ปี 2569: ยุทธศาสตร์กระจายโอกาสสู่ภูมิภาค
จากการประชุมเชิงปฏิบัติการเมื่อต้นเดือนมกราคม 2569 สำนักจุฬาราชมนตรีร่วมกับสมาพันธ์โรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลาม ได้วางหมุดหมายสำคัญในการจัดตั้งศูนย์การเรียนรู้ใน 2 จุดยุทธศาสตร์:

• กรุงเทพมหานคร: ประตูสู่โอกาสสำหรับเยาวชนภาคกลางและภาคเหนือ
• ปัตตานี: ศูนย์กลางแห่งความหวังสำหรับนักเรียนในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ที่มีความต้องการสูง (https://share.csitereport.com/share2024.php?post_id=52956)

4 ข้อเสนอแนะ: ขับเคลื่อนไทยสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน
เพื่อให้แนวคิดของอัลอัซฮัรเกิดผลสัมฤทธิ์ในบริบทไทยอย่างแท้จริง:

• บูรณาการความรู้ (Total Integration): ปอเนาะและโรงเรียนศาสนาต้องเร่งเทียบวิทยฐานะ (Mu‘adalah) ในสายวิทยาศาสตร์และสุขภาพ เพื่อรองรับทุนการศึกษาที่กว้างขึ้น
• ภาษาคือเครื่องยนต์เศรษฐกิจ: ปรับการเรียนภาษาอาหรับจาก “ภาษาเพื่อตำรา” สู่ “ภาษาเพื่อวิชาชีพ” (Business & Diplomatic Arabic) เพื่อสร้าง Advantage ในตลาดโลก
• จากโต๊ะครูสู่เมนเทอร์ (Mentor System): ศิษย์เก่าอัลอัซฮัรต้องเปลี่ยนบทบาทเป็นพี่เลี้ยงที่เชื่อมโยงหลักศาสนาเข้ากับทักษะการบริหารจัดการธุรกิจสมัยใหม่
• สันติภาพที่กินได้ (Tangible Peace): นำหลัก “สายกลาง” มาประยุกต์ใช้ในโครงการระดับยุทธศาสตร์ เช่น การประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (SEA) ในสงขลาและปัตตานี เพื่อให้สันติภาพกลายเป็นมูลค่าที่จับต้องได้จริง

บทสรุป
     อัลอัซฮัรพิสูจน์ให้เห็นแล้วว่า “ความยั่งยืนที่แท้จริง” ไม่ได้เกิดจากการสะสมวัตถุ แต่เกิดจากการพัฒนา “คน” ให้มีรากฐานทางจิตวิญญาณที่แน่น และมีปีกทางวิชาชีพที่แข็งแรงพอจะบินไปตามกระแสโลกได้ มุสลิมไทยจึงต้องก้าวข้ามจากการเป็นเพียง “ผู้รับความรู้” ไปสู่การเป็น “ผู้ร่วมขับเคลื่อนการพัฒนา” เพื่อสร้างสมดุลแห่งชีวิตที่มั่งคั่งทั้งโลกนี้และโลกหน้า

“การพัฒนาที่ไม่มีหลักธรรมคือการพัฒนาที่ไร้ราก แต่หลักธรรมที่ไม่มีการพัฒนาคือหลักธรรมที่ไร้ลมหายใจในโลกความเป็นจริง”

 455 total views,  2 views today