บาบอ ฮุสนี “เสนอนำ SEA นี้เป็นคัมภีร์ชุมชน ธรรมนูญชุมชน กติการ่วมกันสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน”

อุสตาซอับดุชชะกูรฺ บินชาฟิอีย์ (อับดุลสุโก ดินอะ) รายงาน

ด้วยพระนามของอัลลอฮฺผู้ทรงเมตตากรุณาปรานีเสมอ ขอความสันติและความจำเริญแด่ศาสนทูตมุฮัมมัด ผู้เจริญรอยตามท่าน และสุขสวัสดีผู้อ่านทุกท่าน

      บาบอ ฮุสนี บินหะยีคอเนาะ ผู้นำศาสนาและที่ปรึกษาสมาคมโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามจังหวัดสงขลา เสนอให้ทุก อบต. ทุกเทศบาล และ อบจ. ควรนำ SEA นี้เป็นคัมภีร์ชุมชน ธรรมนูญชุมชน และกติการ่วมกันสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน รวมทั้งบทเรียน SEA เป็นกระบวนการสำคัญในการแก้ปัญหาความขัดแย้งระหว่างคนเห็นต่างทั้งสองฝ่าย และมีความสำคัญต่อกระบวนการสันติภาพชายแดนใต้ สู่ความฝันร่วม ก่อนแล้ววางวิธีการแต่ละฝ่ายลง แล้วมาออกแบบร่วมกัน เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนอย่างแท้จริง

(อ่านรายงานก่อนหน้านี้ “มติ ครม. เรื่อง SEA สงขลา-ปัตตานี คือ “เข็มทิศความยั่งยืน” ไม่ใช่ “ตั๋วผ่านทาง” จะนะสู่เมืองอุตสาหกรรม” ใน https://csite.thaipbs.or.th/newsdetail/55589)

       ข้อเสนอของ บาบอ ฮุสนี บินหะยีคอเนาะ ถือเป็น “จุดเปลี่ยน” ที่สำคัญและทรงพลังที่สุดในการนำผลการประเมินสิ่งแวดล้อมระดับยุทธศาสตร์ (Strategic Environmental Assessment: SEA) ไปปฏิบัติจริงในพื้นที่จังหวัดสงขลาและปัตตานี เพราะท่านได้ยกระดับจาก “เอกสารทางวิชาการของรัฐที่ทำร่วมกันกับภาคประชาชนทุกภาคส่วน” ให้กลายเป็น “คัมภีร์ชุมชน” หรือ “ธรรมนูญสังคม” ที่คนในพื้นที่พร้อมจะถือปฏิบัติร่วมกัน

หากข้อเสนอนี้ถูกนำไปขับเคลื่อนอย่างเป็นรูปธรรม จะเกิดผลลัพธ์ที่เหนือกว่ามติ ครม. ปกติ ดังนี้

1. เปลี่ยน SEA จาก “บนลงล่าง” เป็น “ธรรมนูญชุมชน”

      เมื่อผู้นำศาสนาและตัวแทนสมาคมโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามฯ เสนอให้ อปท. เทศบาล และ อบจ. นำ SEA ไปเป็น “คัมภีร์” หรือ “ธรรมนูญชุมชน” สิ่งที่จะเกิดขึ้นคือ

• การสร้างความชอบธรรมในระดับรากหญ้า: ธรรมนูญชุมชนที่มาจาก SEA จะมีความศักดิ์สิทธิ์และได้รับการยอมรับจากคนในพื้นที่มากกว่าระเบียบราชการ เพราะผ่านกระบวนการรับฟังและตกผลึกจาก “คนกันเอง” ไม่ใช่โครงการที่ถูกสั่งมาจากส่วนกลาง
• ข้อบัญญัติท้องถิ่นที่มีหัวใจ: อปท. สามารถนำยุทธศาสตร์ใน SEA มาแปลงเป็น “แผนพัฒนาท้องถิ่น” และ “ข้อบัญญัติท้องถิ่น” ซึ่งจะมีผลบังคับใช้ทางกฎหมายกับโครงการต่าง ๆ ในเขตพื้นที่ของตนอย่างเป็นรูปธรรม

2. SEA ในฐานะ “เครื่องมือสร้างสันติภาพ”

       แนวคิดที่ว่า “ให้ทุกฝ่ายวางวิธีการของตัวเองลง แล้วมาออกแบบร่วมกันสู่ความฝันร่วม” คือหัวใจของกระบวนการสันติภาพที่แท้จริง

• การลดเงื่อนไขความขัดแย้ง: ความขัดแย้งในพื้นที่มักเกิดจากการที่รัฐยัดเยียดโครงการ หรือชุมชนคัดค้านโดยมองข้ามศักยภาพการพัฒนา แต่ถ้าใช้ SEA เป็นเวทีกลางในการ “ฝันร่วมกัน” ทุกฝ่ายจะเปลี่ยนบทบาทจาก “คู่ขัดแย้ง” เป็น “ผู้ออกแบบพื้นที่”
• การเปลี่ยนจุดยืน (Position) เป็นความต้องการ (Interest): SEA บังคับให้ทุกฝ่ายต้องแสดงตัวเลขและข้อมูลบนฐานความเป็นจริง ทำให้ข้อโต้แย้งทางอารมณ์ลดลง และหันมาคุยกันที่ “ความยั่งยืนของทรัพยากรและลูกหลาน” ซึ่งเป็นเป้าหมายที่ไม่มีใครปฏิเสธได้

3. พลังของ “ผู้นำจิตวิญญาณ” ผสาน “กลไกการเมืองท้องถิ่น”

     บาบอ ฮุสนี ในฐานะที่ปรึกษาสมาคมโรงเรียนเอกชนฯ เป็นตัวเชื่อมที่สมบูรณ์แบบ เพราะ

• เครือข่ายโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลาม คือศูนย์กลางทางสังคมและการศึกษาที่เข้าถึงทุกครอบครัวในสงขลาและปัตตานี การที่ท่านเสนอให้ SEA เป็นธรรมนูญชุมชน จึงเป็นการกระจาย “วิสัยทัศน์ความยั่งยืน” ไปถึงระดับครัวเรือนได้รวดเร็วที่สุด
• การกดดันผ่านกลไกท้องถิ่น: หาก อปท. และ อบจ. ไม่ทำตามธรรมนูญชุมชนที่มาจาก SEA ผู้นำทางศาสนาและเครือข่ายภาคประชาชนจะมีสิทธิ์ตั้งคำถามหรือตรวจสอบได้โดยชอบธรรมในฐานะเจ้าของพื้นที่

4. ก้าวต่อไปเพื่อไม่ให้เป็นเพียง “ความฝัน”

     เพื่อให้ข้อเสนอของท่านกลายเป็นความจริงอย่างมั่นคง

• ถอดบทเรียน SEA สู่การปฏิบัติ: ต้องมีการย่อ SEA ฉบับเต็มให้เป็นภาษาที่เข้าใจง่าย (หรือภาษาท้องถิ่น/มลายู) เพื่อให้ชาวบ้านทั่วไปสามารถตรวจสอบโครงการของรัฐได้ว่า “สอดคล้องกับธรรมนูญชุมชนหรือไม่”
• กรรมการร่วม (Joint Committee): ต้องมีการจัดตั้ง “คณะกรรมการติดตามธรรมนูญชุมชน” ที่ประกอบด้วย ผู้นำศาสนา ผู้นำท้องถิ่น ภาคประชาชน และวิชาการ เพื่อทำหน้าที่เป็น “องครักษ์” ของยุทธศาสตร์ SEA ไม่ให้มีหน่วยงานใดมาแอบอ้างทำโครงการที่สวนทางกับเจตนารมณ์ของชุมชน

      สรุป: ข้อเสนอของบาบอ ฮุสนี คือการใช้ “อำนาจละมุน” (Soft Power) ของผู้นำทางจิตวิญญาณ มาคานอำนาจกับ “อำนาจรัฐ” ผ่านกลไกท้องถิ่น นี่คือวิธีการสร้างสันติภาพและอนาคตที่ยั่งยืนที่สุดในพื้นที่ชายแดนใต้

หมายเหตุ

บาบอ ฮุสนี บินหะยีคอเนาะ ผู้นำศาสนาและที่ปรึกษาสมาคมโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลามจังหวัดสงขลา ได้เสนอในเวทีที่

      ศอ.บต. จัดเวทีการมีส่วนร่วมทุกภาคส่วน กำหนดทิศทางพัฒนาจังหวัดชายแดนภาคใต้ พร้อมวางกรอบแผนระยะต่อไป เมื่อวันที่ 21 มิถุนายน 2569 ณ ห้องประชุมกลางชล ชั้น 8 โรงแรมซี.เอส. ปัตตานี อำเภอเมือง จังหวัดปัตตานี.

 89 total views,  89 views today