ปฏิบัติการข้อมูลข่าวสาร (IO): อุปสรรคสำคัญที่กัดเซาะบรรยากาศแห่งสันติภาพชายแดนใต้

อุสตาซอับดุชชะกูรฺ บินชาฟิอีย์ (อับดุลสุโก ดินอะ) :

ด้วยพระนามของอัลลอฮฺผู้ทรงเมตตากรุณาปรานีเสมอ ขอความสันติและความจำเริญแด่ศาสนทูตมุฮัมมัด ผู้เจริญรอยตามท่าน และสุขสวัสดีผู้อ่านทุกท่าน

บทนำ

     ท่ามกลางความพยายามในการสร้างสันติภาพในจังหวัดชายแดนภาคใต้ที่มีกระบวนการพูดคุยเป็นหัวใจสำคัญ ประเด็นเรื่อง “ปฏิบัติการข้อมูลข่าวสาร” (Information Operations: IO) ได้กลายเป็นปัจจัยลบที่ทำลายความเชื่อมั่นและสร้างบรรยากาศแห่งความหวาดระแวง การคุกคามนักปกป้องสิทธิมนุษยชนผ่านโลกออนไลน์ไม่เพียงแต่เป็นเรื่องของการละเมิดสิทธิส่วนบุคคล แต่ยังสะท้อนถึงปัญหาเชิงโครงสร้างที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อความยั่งยืนของกระบวนการสันติภาพที่ภาคประชาสังคมกำลังผลักดัน

ปฏิบัติการข้อมูลข่าวสารกับผลกระทบต่อสิทธิและสันติภาพ

     กรณีศึกษาการต่อสู้ของ คุณอังคณา นีละไพจิตร และ คุณอัญชนา หีมมิหน๊ะ เป็นกระจกสะท้อนให้เห็นว่า IO ไม่ใช่เพียงแค่การสื่อสาร แต่คือ “อาวุธ” ที่ใช้ลดทอนความน่าเชื่อถือของผู้ที่ทำงานด้านสิทธิมนุษยชน ผ่านการเผยแพร่ข้อมูลบิดเบือน การสร้างความเข้าใจผิด และการปลุกเร้าวาทกรรมแห่งความเกลียดชัง (Hate Speech)

การกระทำดังกล่าวส่งผลกระทบเป็นวงกว้าง ดังนี้

• การคุกคามพื้นที่ของภาคประชาสังคม: เมื่อนักปกป้องสิทธิฯ ถูกคุกคามและด้อยค่าด้วยเครื่องมือของรัฐหรือเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง จะทำให้เกิดสภาวะ “ความกลัว” จนนำไปสู่การเซนเซอร์ตัวเอง (Self-censorship) ซึ่งปิดกั้นการมีส่วนร่วมของภาคประชาชนในกระบวนการสันติภาพ
• ทำลายความเชื่อมั่นระหว่างรัฐและประชาชน: ปฏิบัติการ IO ที่เน้นสร้างความเกลียดชัง ยิ่งตอกย้ำความห่างเหินและลดความไว้วางใจที่ประชาชนมีต่อหน่วยงานความมั่นคง ทำให้ข้อเสนอเรื่อง “พื้นที่ปลอดภัย” หรือ “กลไกตรวจสอบร่วม” ที่ภาคประชาสังคมเรียกร้องเป็นไปได้ยากขึ้น
• ขัดขวางบรรยากาศสันติภาพ: กระบวนการสันติภาพที่ต้องการความจริงใจและความโปร่งใส ไม่สามารถเดินหน้าได้ในสภาวะที่ฝ่ายหนึ่งยังใช้เครื่องมือไซเบอร์เพื่อโจมตีผู้เห็นต่าง หรือผู้ที่ทำหน้าที่ตรวจสอบสังคม

ข้อเรียกร้องสู่การปรับเปลี่ยนทิศทาง

       จากการที่ภาคประชาสังคมชายแดนใต้ ทั้ง CAP สมาคมเพื่อสันติภาพฯ และสมาคมสภาประชาสังคมชายแดนใต้ ได้ยื่นข้อเสนอต่อหัวหน้าคณะพูดคุยฯ นั้น ชัดเจนว่าทุกฝ่ายต้องการเห็นการเปลี่ยนผ่านจาก “โมเดลความมั่นคง” ที่เน้นการควบคุม ไปสู่ “โมเดลการมีส่วนร่วม” ที่ให้ความสำคัญกับการรับฟังและความไว้วางใจ

      สิ่งสำคัญที่สุดคือการยุติการใช้ IO และการด้อยค่าผู้เห็นต่าง เพื่อสร้างพื้นที่การสื่อสารที่ปลอดภัย หากปราศจากการหยุดยั้งการคุกคามเหล่านี้ กระบวนการพูดคุยย่อมยากที่จะก้าวข้ามความหวาดระแวงไปสู่ความเข้าใจและความร่วมมือที่แท้จริง

บทเรียนสำคัญต่อกระบวนการสันติภาพ

      สันติภาพไม่ได้หมายถึงเพียงการลดเหตุรุนแรงในพื้นที่เท่านั้น แต่ยังหมายถึงการสร้างสภาพแวดล้อมที่ประชาชนสามารถแสดงความคิดเห็น ตรวจสอบอำนาจรัฐ และมีส่วนร่วมในอนาคตของตนเองได้โดยปราศจากความกลัว

     เมื่อพื้นที่สาธารณะถูกครอบงำด้วยการโจมตีทางข้อมูลข่าวสาร ผู้ที่ทำงานด้านสิทธิและสันติภาพย่อมกลายเป็นเป้าหมาย และส่งผลให้เสียงสะท้อนจากประชาชนถูกลดทอนความสำคัญลงอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

สรุป

      คดีความประวัติศาสตร์ของนักปกป้องสิทธิมนุษยชนทั้งสองท่านที่ศาลอุทธรณ์กำลังจะมีคำพิพากษาในวันที่ 11 มิถุนายน 2569 ไม่ใช่เรื่องของบุคคลเพียงสองคน แต่เป็นบททดสอบสำคัญของกระบวนการยุติธรรม และบรรทัดฐานของรัฐไทยในการเคารพสิทธิและเสรีภาพของประชาชน

      หากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องไม่สามารถพิสูจน์ได้ว่าตนไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับปฏิบัติการดังกล่าว หรือไม่แสดงเจตจำนงที่ชัดเจนในการยุติการคุกคามผ่านโลกออนไลน์ ความหวังในการสร้างสันติภาพที่ยั่งยืนย่อมเผชิญอุปสรรคอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

       เพราะหัวใจของสันติภาพที่แท้จริง ไม่ได้เริ่มต้นจากโต๊ะเจรจาเพียงอย่างเดียว หากแต่เริ่มต้นจากการเคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ การยอมรับความเห็นที่แตกต่าง และการเปิดพื้นที่ให้ทุกฝ่ายมีส่วนร่วมโดยปราศจากการคุกคามทุกรูปแบบ

 1,173 total views,  1,173 views today