มิติด้านความมั่นคง VS มิตินักการศึกษา: เมื่อคำว่า “ปาตานี” กลายเป็นเส้นขนานในชายแดนใต้

อุสตาซอับดุชชะกูรฺ บินชาฟิอีย์ (อับดุลสุโก ดินอะ) : เรียบเรียง

ด้วยพระนามของอัลลอฮฺผู้ทรงเมตตากรุณาปรานีเสมอ ขอความสันติและความจำเริญแด่ศาสนทูตมุฮัมมัด ผู้เจริญรอยตามท่าน และสุขสวัสดีผู้อ่านทุกท่าน

     คำว่า “ปาตานี” (Patani) มักจะเป็นคำที่ทำให้ฝ่ายความมั่นคงไทย โดยเฉพาะกองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร (กอ.รมน.) เกิดความระแวดระวังและอ่อนไหวเป็นพิเศษในมิติทางเมือง เพราะมักถูกนำไปผูกโยงกับวาทกรรมทางการเมือง ประวัติศาสตร์บาดแผล และความเคลื่อนไหวของกลุ่มผู้เห็นต่างจากรัฐที่ต้องการแบ่งแยกดินแดน

      ทว่าในทางกลับกัน หากมองผ่านแว่นตาของ “นักการศึกษา” และ “สถาบันทางวิชาการ” คำคำนี้กลับเป็นรหัสคำที่อธิบายถึงรากเหง้าทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และภาษาศาสตร์ที่มีความถูกต้องแม่นยำที่สุด ซึ่งความย้อนแย้งนี้ถูกสะท้อนให้เห็นอย่างชัดเจนผ่านหลักสูตรออนไลน์อย่างเป็นทางการของหน่วยงานรัฐเอง

ถอดรหัส “ปาตานี” ในหลักสูตร ก.พ.

       ความจริงเชิงประวัติศาสตร์และภาษาศาสตร์นี้ ปรากฏอยู่ในศูนย์การเรียนรู้ออนไลน์ของสำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (สำนักงาน ก.พ.) ในรายวิชา “ภาษามลายูถิ่นเบื้องต้น” ซึ่งได้รับการสนับสนุนการผลิตโดยวิทยากรผู้เชี่ยวชาญ และความร่วมมือจากศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศอ.บต.) ร่วมกับมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ (มอ.)

ในเนื้อหาบทที่ 1 ที่ว่าด้วยความเป็นมาและความหมายของภาษามลายูถิ่น อาจารย์ผู้สอนได้ระบุไว้อย่างชัดเจนถึงความแตกต่างระหว่างสองคำนี้

• “ปัตตานี” (Pattani): เป็นเพียงชื่อของจังหวัดหนึ่งในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ในปัจจุบันเท่านั้น
• “ปาตานี” (Patani): หมายถึงอาณาจักรปาตานีในอดีต ซึ่งมีอาณาบริเวณครอบคลุมพื้นที่ทั้ง 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ (ปัตตานี ยะลา นราธิวาส) ไปจนถึงบางส่วนของจังหวัดสงขลา

       ดังนั้น ในมิติทางภาษาศาสตร์ ชื่อเรียกของภาษามลายูที่ใช้กันในพื้นที่แห่งนี้จึงมีเพียงชื่อเดียวที่ถูกต้องและครอบคลุมที่สุดคือ “ภาษามลายูถิ่นปาตานี” ไม่ใช่ภาษามลายูถิ่นปัตตานีแต่อย่างใด

กลุ่มเป้าหมายคือ “คนทำงานในพื้นที่”

      สิ่งที่น่าสนใจคือ รายวิชานี้ถูกออกแบบมาโดยมีกลุ่มเป้าหมายหลักคือ ข้าราชการ เจ้าหน้าที่ตำรวจ และทหาร ที่ต้องลงไปปฏิบัติงานในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ เพื่อให้เกิดความเข้าใจในอัตลักษณ์ทางภาษาและวัฒนธรรมของท้องถิ่นอย่างแท้จริง ซึ่งเป็นกุญแจสำคัญในการสร้างความไว้วางใจกับประชาชน

บทเรียนจากหลักสูตรออนไลน์ สำนักงาน ก.พ.

รายวิชา: ภาษามลายูถิ่นเบื้องต้น (คอร์ส ID: 1132)

ผลิตโดย: สำนักงาน ก.พ. ร่วมกับ ศอ.บต. และ มอ.

เรียนจบ สอบผ่าน มีใบประกาศนียบัตรรับรองอย่างเป็นทางการ

สรุป: ก้าวข้ามความกลัว ด้วยความรู้ที่ถูกต้อง

      ความหวาดระแวงของหน่วยงานความมั่นคงต่อคำว่า “ปาตานี” อาจเกิดจากการมองผ่านเลนส์ทางความมั่นคงเพียงด้านเดียว จนบางครั้งกลายเป็นการ “ปวดหัวตัวร้อน” หรือมองทุกอย่างเป็นภัยคุกคาม (รวมถึงการทำงานในมิติข้อมูลข่าวสารหรือ IO)

      แต่บทเรียนจากสำนักงาน ก.พ. วิชา Signboard ชิ้นสำคัญที่บอกว่า ภาครัฐในสายบริหารและวิชาการ ยอมรับความจริงเชิงประวัติศาสตร์และภาษาศาสตร์นี้มานานแล้ว การเปิดใจเรียนรู้และทำความเข้าใจรากเหง้าอย่างถูกต้อง ไม่เพียงแต่จะช่วยลดอคติ แต่ยังเป็นเครื่องมือสำคัญที่จะช่วยให้เจ้าหน้าที่รัฐสามารถ “เข้าถึง” และ “พัฒนา” พื้นที่ชายแดนใต้ได้อย่างยั่งยืน โดยไม่ต้องหวาดกลัวต่อคำคำนี้อีกต่อไป

หมายเหตุ

อ่านรายละเอียดใน

https://learningportal.ocsc.go.th/learningspace/courses/1132

 8,549 total views,  375 views today