อีกแล้ว หลอก “ฮัจญ์” อีกแล้ว: ปัญหาซ้ำซากและแนวทางแก้ไขที่ยั่งยืน

อุสตาซอับดุชชะกูรฺ บินชาฟิอีย์ (อับดุลสุโก ดินอะ) :เรียบเรียง
ด้วยพระนามของอัลลอฮฺผู้ทรงเมตตากรุณาปรานีเสมอ ขอความสันติและความจำเริญแด่ศาสนทูตมุฮัมมัด ผู้เจริญรอยตามท่าน และสุขสวัสดีผู้อ่านทุกท่าน

      การแสวงบุญ ณ นครมักกะฮ์ ประเทศซาอุดีอาระเบีย หรือ “พิธีฮัจญ์” คือหมุดหมายสูงสุดในชีวิตของชาวมุสลิมทุกคนที่มีความพร้อม เป็นศาสนกิจที่เปี่ยมไปด้วยความศรัทธาและความหวัง ซึ่งหลายคนต้องใช้เวลาค่อนชีวิตในการเก็บหอมรอมริบเงินก้อนโตเพื่อหวังจะได้เดินทางไปแสวงบุญสัก “ครั้งหนึ่งในชีวิต”

      ทว่า หัวใจที่เปี่ยมด้วยแรงศรัทธานี้กลับกลายเป็นช่องว่างให้กลุ่มมิจฉาชีพและขบวนการเห็นแก่ได้เข้ามาฉกฉวยผลประโยชน์ ดังปรากฏเป็นข่าวซ้ำแล้วซ้ำเล่าเกี่ยวกับการหลอกลวงทัวร์ฮัจญ์ ลอยแพผู้แสวงบุญ หรือการเอาเปรียบในรูปแบบต่าง ๆ ปัญหานี้ไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่เป็นบาดแผลเรื้อรังในสังคมไทยที่จำเป็นต้องได้รับการผ่าตัดแก้ไขอย่างจริงจังเสียที

อธิบาย: ถอดรหัสบาดแผลสะเทือนใจ และกลโกงในปัจจุบัน

      จากกรณีล่าสุดที่กลุ่มผู้เสียหายรวมตัวร้องเรียนผ่านพรรคกล้าธรรม นำโดย ร.อ.ธรรมนัส พรหมเผ่า และทีม สส. ในพื้นที่ภาคใต้ หลังถูกมิจฉาชีพหลอกขายแพ็กเกจฮัจญ์ผ่านช่องทางออนไลน์ (Facebook และ WhatsApp) มูลความเสียหายกว่า 460,000 บาท สะท้อนให้เห็นว่า “รูปแบบการหลอกลวงได้ยกระดับเข้าสู่โลกดิจิทัลอย่างเต็มตัว” มิจฉาชีพใช้ความน่าเชื่อถือปลอม ๆ และการอ้างว่าจัดการเอกสาร-วีซ่าได้เบ็ดเสร็จ ก่อนเชิดเงินหนีเมื่อถึงเวลาเดินทาง

      นอกจากนี้ ปัญหาของฮุจญ๊าตไทย ยังไม่ได้มีเพียงเรื่องการถูกหลอกลวงโดยตรง แต่ยังมีปัญหาเชิงโครงสร้างในการบริหารจัดการ ดังที่มีการตั้งกระทู้ถามสดในสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งสามารถแบ่งปัญหาออกได้ 2 มิติหลัก ได้แก่

1. มิติเชิงจิตใจและโอกาส

      แม้นโยบายลดค่าใช้จ่ายเหลือประมาณ 180,000 บาท จะดูเป็นผลดีในทางตัวเลข แต่การลดจำนวนวันพำนักจาก 45 วัน เหลือเพียง 35 วัน สำหรับผู้ศรัทธาแล้ว เวลาที่หายไปหมายถึงการสูญเสียโอกาสในการประกอบศาสนกิจ ณ มัสยิดอัลฮะรอม ซึ่งตามหลักศรัทธาถือว่ามีผลบุญมหาศาล

2. มิติเชิงเศรษฐกิจและการผูกขาด

     มีข้อกังขาเรื่องการผูกขาดสายการบินและผู้ให้บริการภาคพื้นดิน ทำให้ต้นทุนค่าเดินทางสูงเกินจริง ขณะที่คุณภาพบริการบางส่วนกลับต่ำกว่ามาตรฐาน ทั้งเรื่องที่พัก อาหาร และระบบขนส่งในซาอุดีอาระเบีย

อภิปราย: ทำไมปัญหาจึงเกิดซ้ำ?

1. ช่องว่างทางกฎหมาย

     ระบบกำกับดูแลผู้ประกอบการฮัจญ์ยังขาดความเข้มงวด มิจฉาชีพสามารถเปิดเพจใหม่ เปลี่ยนชื่อบริษัท หรือสวมรอยตัวแทนได้ง่าย ขณะที่ประชาชนจำนวนมากยังขาดช่องทางตรวจสอบที่ชัดเจน

2. การใช้ศาสนาเป็นเครื่องมือ

      บางกรณีมีการใช้คำสอนเรื่อง “ความอดทน” หรือ “บททดสอบจากพระเจ้า” มาโน้มน้าวให้ผู้เสียหายยอมรับชะตากรรม และไม่ดำเนินคดี ทั้งที่การเรียกร้องความยุติธรรมไม่ใช่เรื่องขัดต่อหลักศาสนา

3. ตลาดที่ขาดการแข่งขัน

     เมื่อระบบการบินและบริการภาคพื้นดินถูกจำกัดอยู่ในมือของผู้เล่นบางกลุ่ม ย่อมส่งผลให้ราคาสูงขึ้นโดยขาดแรงจูงใจในการแข่งขันด้านคุณภาพ

สรุป: คืนเกียรติและสิทธิให้ฮุจญ๊าตไทย

      ปัญหาการหลอกลวงฮัจญ์ไม่ใช่เพียงคดีฉ้อโกงธรรมดา แต่เกี่ยวข้องกับ “สิทธิในการประกอบศาสนกิจ” และ “ศักดิ์ศรีของผู้ศรัทธา” ความศรัทธาอันบริสุทธิ์ของประชาชนไม่ควรถูกใช้เป็นเครื่องมือหากำไรของมิจฉาชีพหรือกลุ่มทุนผูกขาด

     ถึงเวลาแล้วที่หน่วยงานรัฐจะต้องแก้ปัญหานี้อย่างจริงจัง ทั้งในเชิงกฎหมาย การกำกับดูแล และการสร้างระบบที่โปร่งใสและตรวจสอบได้ เพื่อให้การเดินทางไปประกอบพิธีฮัจญ์ของพี่น้องมุสลิมไทยเป็นไปอย่างสมศักดิ์ศรีและปลอดภัย

แนวทางแก้ไขเพื่อทางออกที่ยั่งยืน

1. ปฏิรูปกฎหมายกิจการฮัจญ์

• ผลักดัน พ.ร.บ.กิจการฮัจญ์ ฉบับใหม่
• จัดตั้งกองทุนคุ้มครองผู้แสวงบุญ
• เพิ่มโทษทางอาญาต่อผู้หลอกลวง

2. ใช้ระบบดิจิทัลตรวจสอบ

• จัดทำฐานข้อมูลผู้ประกอบการที่ได้รับอนุญาต
• เปิดให้ตรวจสอบผ่านแอปพลิเคชันหรือเว็บไซต์แบบเรียลไทม์ก่อนโอนเงิน

3. เปิดการแข่งขันเสรี

• เปิดโอกาสให้สายการบินหลายแห่งแข่งขันราคา
• ใช้ระบบ e-Bidding ในการคัดเลือกผู้ให้บริการภาคพื้นดิน

4. สร้างภูมิคุ้มกันให้ประชาชน

• รณรงค์ให้แยกแยะระหว่าง “ความอดทน” กับ “การถูกเอาเปรียบ”
• ส่งเสริมความรู้เรื่องสิทธิผู้บริโภคและการตรวจสอบบริษัททัวร์

5. ปราบปรามเชิงรุก

• ตรวจสอบเพจและบัญชีโซเชียลที่ชักชวนไปฮัจญ์อย่างผิดกฎหมาย
• บูรณาการทำงานร่วมกันระหว่างตำรวจไซเบอร์ กระทรวงมหาดไทย และหน่วยงานศาสนา

      ท้ายที่สุด การเดินทางไปฮัจญ์ควรเป็น “การเดินทางแห่งศรัทธา” ไม่ใช่ “การเดินทางสู่กับดักของมิจฉาชีพ” และรัฐมีหน้าที่สำคัญในการคุ้มครองประชาชนไม่ให้ความศรัทธาของพวกเขาถูกทำร้ายซ้ำแล้วซ้ำเล่า

#ฮัจญ์ #ฮุจญ๊าต #ทัวร์ฮัจญ์ #มิจฉาชีพออนไลน์ #ซาอุดีอาระเบีย #สิทธิผู้แสวงบุญ #สันติสุข #ชายแดนใต้

 1,267 total views,  1,267 views today